Ջրամբարներում հաճախ կարելի է տեսնել վառ կամ մուգ կանաչ, նուրբ թելանման  կուտակումներ:  Դրանք թելանման, բազմաբջիջ կանաչ ջրիմուռներ են, որոնցից են, օրինակ` սպիրոգիրան, ուլտրիքոսը, ուլվան և այլն:

ՍՊԻՐՈԳՈՐԻԱՅԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ

Գրեթե բոլոր լճակներում և ջրավազաններում հանդիպում են լպրծուն, կպչուն տիղմի: Եթե այդ տիղմը լվանանք և դիտենք մանրադիտակով, ապա կտեսնենք կանաչ, բարակ թելեր: Դրանք ջրիմուռների կուտակումներ են, որոնց մեջ կա նաև սպիրոգիրա: Սպիրոգիրան ամենատարածված, ջրում ազատ լողացող, թելանման բազմաբջիջ կանաչ ջրիմուռն է:   Կազմված է երկարովուն, գլանաձև բջիջների մեկ շերտից:  Արտաքինից պատված է լորձով: Սպիրոգիրան ապրում է քազցրահամ ջրերում, գետերում, լճերում, լճակներում և տորֆաճահիճներում:

Սպիրոգիրիայի ցիտոպլազմայում` բջջապատի տակ, գտնվում  է կանաչ, պարուրաձև ժապավենի տեսք ունեցող քրոմատորֆը, որից էլ ջրիմուռը ստացել է իր անվանումը: Սպիրոգիրիայի յուրաքանչյուր բջջում կարող է լինել մի քանի քրոմատոֆոր: Իսկ բջջի կենտրոնում գտնվում է կորիզակով մեծ կորիզը: Վակուոլը զբաղեցնում է բջջի ծավալի մեծ մասը:

ՍՊԻՐՈԳԻՐԱՅԻ ԲԱԶՄԱՑՈՒՄԸ

Սպիրոգիրան բազմանում է վեգետատիվ և սեռական եղանակներով: Վեգետատիվ բազմացման ընթացքում սպիրոգիրիայի թելիկը մասնատվում է առանձին հատվածների, որոնցից յուրաքանչյուրը նոր օրգանիզմ է սկզբնավորում:

Սեռական բազմացումը կատարվում է անբարենպաստ պայմաններում: Միանման թելիկները պատվում են  լորձով, մոտենում և միանում են միմյանց, նրանց բջիջների միջև առաջանում են կամրջակներ, որոնցով մի բջջի պարունակությունն անցնում է մյուսի մեջ: Կորիզները միաձուլվում են, առաջացնում զիգոտ, որը պատվում է թաղանթով: Հանգստի շրջանից հետո զիգոտից առաջանում է դուստր սպիրոգիրա: Սեռական բազմացման այդ եղանակը կոչվում է կոնյուգացիա:

Ուլոտրիքսի թալոմը թելաձև չէ, չի ճյուղավորվում, կազմված է մի շարք միանման կանաչ բջիջներից: Յուրաքանչյուր բջջի ցիտոպլազմայում կա կորիզ և քրոմատոֆոր: Քրոմատոֆորն ունի օղակի կամ կիսաօղակի ձև: Ուլոտրիքսը բազմանում է անսեռ և սեռական եղանակով:

Հիմքեր կոչվում են այն բարդ նյութերը, որոնք ջրային լուծույթներում դիսոցվում են,  առաջացնելով մետաղի կատիոն կամ OH^- անիոն: Հիմքերի բաղադրությունն արտահայտվում է հետևյալ ընդհանուր բանաձևով Me(OH)_n

Ջրում լուծելի հիմքերը կոչվում են ալկալիներ, դրանք շատ չեն, ալկալիական և հողալկալիական մետաղների հիմքերն են` LiOH, NaOH, KOH, RbOH, CsOH, Ca(OH)₂ , Sr(OH)₂, Ba(OH)₂, FrOH, Ra(OH)₂: Մնացած հիմքերը ջրում անլուծելի են: Հիմքերի թթվայնությունը որոշվում է նրա մոլեկուլում եղած հիդրօքսիլ խմբերի թթվով: Օրինակ, NaOH միաթթու հիմք է, Ca(OH)₂-երկթթու, Fe(OH)₃-եռաթթու և այլն: Երկթթու և բազմաթթու հիմքերը դիսոցվում են աստիճանաբար

Ca(OH)₂=Ca(OH)⁺+OH^-   (I աստիճան)

Ca(OH)⁺ ‹–› Ca²⁺+OH^- (IIաստիճան)

Դրանով է բացատրվում հիմնային աղերի առաջացումը:

Հիմքի ուժը կախված է տարրի և OH խմբի կապի ամրությամբ, որքան այն թույլ է, այնքան հիմքը ավելի ուժեղ է: Խմբի սահմաններում անփոփոխ լիցքի դեպքում իոնի շառավղի մեծացման հետ  հիմքի ուժը մեծանում է, ուրեմն հետևյալ շարքում հիմքերի թթվայնությունը ուժեղանում է ձախից աջ.

LiOH<NaOH<KOH<RbOH<CsOH<FeOH   

Իսկ պարբերության (փոքր) սահամաններում հիմքերի ուժը մեծանում է ձախից աջ, սովորաբար իոնի լիցքի մեծացման հետ նրա շառավիղը փոքրանում է: Այդ բոլորը հանգեցնում է նրան, որ Mg(OH)₂-ն ավելի փոքր է, քան NaOH-ը, իսկ Mg(OH)₂  հաջորդող  Al(OH)₃ արդեն ամֆոտեր հիմք է, ուրեմն հիմնային հատկությունները հետևյալ շարքում նվազում  են : NaOH>Mg(OH)₂>Al(OH)₃

Հիմքերն անվանում են հիդրօոսիդներ, օրինակ ալյումինի հիդրօքսիդ, մագնեզիումի հիդրօքսիդ:

Ալկալիական և հողալկալիական մետաղների հիդրօքսիդները կոչվում են ալկալիներ: Մետաղի փոփոխական վալենտականության դեպքում տարրի քիմիական նիշի աջ կողմում հռոմեկանթվերով նշվում է նրա ՕԱ, օրինակ Fe(OH)₃-երկաթի (III) հիդրօքսիդ: Մի շարք կարևոր հիմքերի համար օգտագործվում են նաև այլ անուններ, օրինակ  NaOH-կծու նատրիում(տեխնիկական անունը կուստիկ  սոդա), KOH-կծու կալիում, Ca(OH)₂-հանգած կիր, Ba(OH)₂-կծու բարիտ:

Պլևրոկոկի հաստ թաղանթի տակ գտնվում է ցիտոպլազման` առանց վակուոլների, մեկ  քրոմատոֆորով: Բազմանում է բջիջներ կարող են մնալ միասին և առաջացնել թելիկ կամ ծանրաձև հավաքված ձևեր, որոնք բաժանված բջիջբերի թույլ մասնատման արդյունք են: Պլևրոկոը անցումային ձև է միաբջիջ և բազմաբջիջ ջրիմուռների միջև: Հաճախ դիտվում է քարաքոսերի թալոմում` սնկերի հետ համակեցված:

63.ԴՆԹ-ի մոլեկուլի հատվածում ցիտոզինային նուկլեոտիդի քանակը 450 է, որը կազմում է այդ հատվածի  նուկլեոտիդների ընդհանուր թվի 18%-ը: Գտնել ԴՆԹ-ի մոլեկուլի այդ հատվածի նուկլեոտիդների ընդհանուր թիվը:

Լուծում`

Գ+Ց=36%=900Նկ

100%-X  Նկ

36%-900Նկ

X=(900^.100):36=2500

Պատ.` 2500